Til hovedsiden
  Heim  >  Bøker  >  Bok  >  Dikt  Les om boka    << forrige    neste >>  



Hvem vet hvem som hopper
så sakte omkring?
Det er vesle harepus det,
det vesle ting.

Hvem vet hvem som synger
så stille i lynget?
Det er vesle harepus det,
det vesle tinget.

Hvem vet hvem som går
så rolig i skyggen?
Hvem er det som snakker?






- - -
Fleire har kommentert dette diktet, m.a Dag Solstad, som til 70 årsdagen for Kjell Heggelund, i essayet «Den nye vennen» kaller diktet for «Rykkja sitt absurde naive harepusdikt» og skriv om mottakinga som diktet fekk på Norsk bondekvinnelags landsmøte i 67. Sjølv har eg skrivi om korleis diktet (som i første kladd var ei strofe lengre) tok form, og eg gjorde dette i forfattar-antologien «Skrive-stadier» (26 forfattarar kommenterer eigen skriveprosess), redigert av trioen Helleve, Hovland og Kaldestad 1989. Når det gjeld tolkinga, ville eg kunne ha gått enda eit steg lengre i dag enn i 1989... Alt i 1966 skreiv Jan Erik Vold i Samtiden: «(...) En harepus her blir en Helge Rykkja-harepus. I hvilken grad den har trekk til felles med en »virkelig« harepus uttaler han seg aldri om. Men han noterer seg at det er noen som snakker i hans dikt, hvem er det? (...) Hvem er det som snakker: Poeten? Språket selv? Poetens muse/inspirasjon/ flid/innfall? Det blir stående åpent.» (Sitat slutt.)

Pr januar 2009 les eg diktet sjølv som eit avantgarde-dikt med ein bestemt montasje og med organiserande rytme - samt spørsmål (og svar) - som samanbindande ledd:

* Strofe 1 i diktet køyrer danskprega barnevers-stil.
* Strofe 2 i diktet køyrer Bjørnsoninspirert folkevise «Reven lå»
* Strofe 3 køyrer eit (isolert) Obstfelder-spørsmål. (Jfr ikkje minst det barnlege og lange diktet «Piger», eit dikt med uvanleg mange spørsmål.)



Måten som eg les diktet på no, pr desember 2013, kan kanskje formulerast slik i ein utvida versjon, denne korresponderer med første kladd, som eg har spart på:

Hvem vet hvem der hopper
så sagte omkring.
Hvem vet hvem som hopper
så sakte omkring?

Det er vesle harepus det
det vesle ting.
Hvem vet hvem som synger
så stille i lynget?

Det er velse harepus det
det vesle tinget.
Hvem vet hvem som går
så rolig i skogen.

Hvem vet hvem som går
så rolig i skyggen?
Hvem er det som snakker!


Ps 19/5-2017 om inspirasjon og påverknad:

Skal eg bli heilt rettferdig, så føy til at Obestfelder, kule Obstfelder, var i sin tur inspirert av rytmisk gode Bjørnstjerne Bjørnson. Når det gjeld spørsmål, tenkjer eg på diktet om «Ormen lange», på dei viktige refreng-spørsmåla der: «Hvor bliver ormen lange?/ kommer ikke Olav Trygvason?»

Olav Trygvason grunnla Trondheim i år 997 og blir rekna som ein viktig nasjonsbyggjar i Noreg. Han regjerte landet gjennom fem år og fall i slaget ved Svolder (som sannsynlegvis er i nærleiken av Øresund). Der kjem Bjørnsons dikt om Trygvason inn.
Når eg var svært liten - det fortalde foreldra mine - kunne eg «Ormen lange» og sto på stol med det. Så diktet har påverka meg også direkte. Det er ikkje verre.